2014_05_31 Opinia o projekcie badania sędziów
Data: 31-05-2014
Temat: Opinie i ekspertyzy


Warszawa, dnia 26 maja 2014 r.             

 

PTP 94/ZG/14

 

Szanowny Pan
Michał Królikowski
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Sprawiedliwości

 

Szanowny Panie Ministrze,

 

       Polskie Towarzystwo Psychologiczne przesyła swoje uwagi do projektu Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 maja 2014 roku w sprawie badań lekarskich i psychologicznych kandydatów do objęcia urzędu sędziego.

       Z zadowoleniem przyjęliśmy próbę zmiany obowiązującego aktu prawnego, o którą zwracaliśmy się wielokrotnie od 2002 roku do kolejnych Ministrów Sprawiedliwości. Niestety, przedłożony projekt powiela szereg błędnych merytorycznie rozwiązań w zakresie badań psychologicznych.

      



Uwagi szczegółowe wskazują na te przepisy, które są merytorycznie wadliwe a formalnie niewykonalne.

  1. W § 3 ust. sformułowano zakres badania, który pozornie wydaje się ( laikowi) obejmować istotne, z punktu widzenia psychologicznego obszary zawodowego funkcjonowania sędziego. Brak jednak jakichkolwiek przesłanek merytorycznych i empirycznych potwierdzających tę potoczną obserwację. Każdy bowiem człowiek, o ile nie jest niepełnosprawny intelektualnie, ma zdolność podejmowania decyzji oraz zdolność oceniania sytuacji. Psychologowie nie wypracowali także adekwatnych narzędzi diagnostycznych w omawianym zakresie, takich metod, by można było postawić pełną i odpowiedzialną diagnozę. Oczekujemy więc możliwości takiego przeformułowania zakresu badania psychologicznego, by odpowiadał on aktualnej wiedzy psychologicznej i możliwościom diagnostycznym. Wyrażamy gotowość współpracy merytorycznej w formułowaniu zakresu badań.
  2. § 5 odnosi się do zaświadczeń wydawanych badanemu przez psychologa. W ust. 2 określono, że kandydatowi wydaje się zaświadczenie wraz z wynikami badań. Badanie psychologiczne kończy się diagnozą wybranych obszarów, diagnoza ta jest wynikiem badania. W taki sposób powinno to być zapisane w tekście rozporządzenia, ponieważ żadnych wyników surowych ani materiałów źródłowych ( kwestionariusze, testy notatki z wywiadu i obserwacji ) nie udostępnia się laikom. Materiały te są objęte tajemnicą zawodową zagwarantowaną w ustawie o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów ( Dz. U. z 2001 Nr 763 poz. 763 z póz. zm.) Znaczenie poszczególnych badań testowych może być interpretowane tylko w kontekście całości materiału diagnostycznego oraz teorii psychologicznej związanej z daną metodą. W ust. 3 § 5 błędnie zapisano, że w dokumentacji psychologicznej pozostają kopie wyników badań. Ponownie zaznaczamy, że jedynym wynikiem badania, który psycholog powinien przekazać badanemu jest całościowa opinia charakteryzujące jego funkcjonowanie w omawianych zakresach. Do takiej opinii każdy badany ma pełne prawo. Należy więc zapisać, iż w dokumentacji psychologicznej gromadzi się materiały źródłowe ( protokoły testowe, kwestionariusze oraz notatki psychologa), które są całkowicie poufne oraz kopię zaświadczenia i opinii psychologicznej wydanych badanemu.
  3. §8 ust. 1 określa, iż psychologiem uprawnionym do wykonywania badań sędziów jest psycholog przeszkolony i przygotowany do badań osób starających się o pozwolenie na broń. Jest to całkowite nieporozumienie. Celem badań psychologicznych osoby starającej się o zezwolenie na posiadanie broni jest wyłącznie zapewnienie bezpieczeństwa jej i innych ludziom. Jest oczywiste, że psychologowie przeszkoleni do takich badań nie uzyskują automatycznie kompetencji do badania sędziów zwłaszcza, przy tak nieokreślonym zakresie tych badań. W tym samym ustępie wskazuje się, na obligatoryjne posiadanie przez psychologa prawa wykonywania zawodu. Zapis ten czyni rozporządzenie niewykonalnym, ponieważ nie ma w Polsce psychologów spełniających ten wymóg, co wynika z braku samorządu zawodowego psychologów i 8 - letniej zwłoce z pełnym wdrożeniem ustawy o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów ( Dz. U. z 2001 Nr 763 poz. 763 z póz. zm.) Za realizację tej ustawy odpowiedzialny jest minister właściwy do spraw pracy.
  4. W omawianym projekcie rozporządzenia nie zawarto w ogóle procedury odwoławczej. Czy oznacza to, że zaświadczenie psychologiczne nie ma żadnej mocy prawnej, a badany nie ma możliwości odwołać się do ponownego badania?

Szanowny Panie Ministrze,

 

       Przekazując te uwagi wyrażam głębokie zaniepokojenie faktem, że mimo protestów i uwag Polskiego Towarzystwa Psychologicznego od 12 lat obowiązuje dalece niedopracowany akt wykonawczy. Obecnie przedłożony Projekt zawiera w sobie te wszystkie błędne rozwiązania , na które zwracaliśmy uwagę poprzednio. Szkodliwe zapisy Rozporządzenia uniemożliwiają postawienie diagnozy psychologicznej w sposób odpowiedzialny jednocześnie narażają osoby badane( sędziów) na niepotrzebny stres związany z badaniem, którego wartość diagnostyczna jest niewiadoma, a często wątpliwa ze względu na brak merytorycznych kryteriów.

       Ponawiam gotowość merytorycznej współpracy Towarzystwa przy określeniu celu badania psychologicznego kandydatów do zawodu sędziego( określenie zakresu badania) oraz wskazania koniecznych umiejętności i kompetencji diagnosty.

Z wyrazami szacunku

Dr Małgorzata Toeplitz-Winiewska

Przewodnicząca

Polskiego Towarzystwa Psychologicznego







Tekst jest z Portal PTP
http://www.ptp.org.pl

Adres tego tekstu to:
http://www.ptp.org.pl/modules.php?name=News&file=article&sid=547